ਪੰਨਾ:ਚੁਲ੍ਹੇ ਦੁਆਲੇ.pdf/166

ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ


ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਸੈਦਨ ਦਰਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਅੰਦਰ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਘੁਲ ਘੁਲ ਕੇ ਸੰਦੁਕ ਕਢ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਲਾਲਟੈਨ ਜਗਾਕੇ ਆਪ ਲੈ ਗਏ । ਵੇ ‘‘ ਭੈੜਿਓ ਡੰਗੇ ਡਾਰੇ ਥਹਾਰ ਏ ਤਕ ਸੁਣੀ ਕੇ ਹਥ ਬਾਹਿਆ ਏ । ’’
ਮੀਰ ਹਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪ ਚੀਨੀ ਕਚ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਖ ਟੋਕਰੀ ਵਿਚ ਤੇ ਪਿਤਲ, ਕਾਸ਼ੀ, ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਖ ਬੋਰੀ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ ਦਿਤੇ । ਉਹ ਤੇ ਕਮਅਕਲ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੋ ਹੀ ਬਰ। ਵਿਚ ਸਪੋਟ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
ਇੰਜ ਹਸਦੇ ਹਸਦੇ ਫ਼ਸਾਜੀ ਸਾਡੀ ਹਵੇਲੀ ਵਿਚ ਵੜੇ ਤੇ ਹਸਦੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਮਾਂ ਕਰਦੇ ਨਿਕਲ ਗਏ ।
ਤੇ ਤਕਰੀਬਨ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੋਇਆ । ਇਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਜ਼ਰਬ ਨ ਆਈ, ਇਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਚਾ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ । ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਫ਼ਸਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹੁੰਜਾ ਦੇ ਲਿਆ ।
ਤਰਕਾਲਾਂ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਨਾਲ ਦੀਆਂ ਢੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਵੜੇ ਤੇ ਦਜੇ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਹਮਸਾਇਆਂ ਮਾਂ-ਪਿਓ-ਜਾਇਆਂ ਕੋਲ ਕਟੀ।
ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵਿਚ ਫ਼ਸਾਦ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਅਖ਼ੀਰ ਮਜਬੂਰਨ ਲਾਹੌਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਣਾ ਪਿਆ । ਫਿਰ ਇਹ ਅੱਗ ਲਾਹੌਰ ਵਿਚ ਵੀ ਧੁਖਣ ਲਗ ਪਈ। ਅਗਸਤ ਵਿਚ ਤਾਂ ਭਾਂਬੜ ਮਚ ਪਏ । ਪਰ ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ ਵੇਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਡਰ ਸੀ । ਨਾਲੇ ਮੈਂ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਚਿਰ ਲਈ।

੧੭੪