(5) (ਜੋ ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਾਡੇ ਕਰਤਬਾਂ ਨੂੰ) ਵੇਖਦਾ ਹੈ, (ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ) ਵੀਚਾਰ ਨੂੰ ਕਰਕੇ [ਵਿਗਸੈ] ਅਨੰਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ (ਆਖਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ) ਕਥਨ ਕਰਨਾ [ਸਾਰ ਸੋਨੇ (ਵਰਗਾ) ਕਰੜਾ ਹੈ, ਅਰਥਾਤ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਭੇਦ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵ ਪਦ ਵਾਸਤੇ ਕਥਨ ਕਰਨਾ ‘ਕਰੜਾ ਹੈ॥੩੭॥ ਪ੍ਰਸ਼ਨ:-ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਫੁਰਮਾਯਾ ਹੈ, ਅਗਲੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕਥਨ ਕਰਨਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਕਰੜਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਨ ਵਾਸਤੇ ਸਮਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਬਦ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿੰਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਉੱਤਰ:ਜਤੁ ਪਾਹਾਰਾ ਧੀਰਜੁ ਸੁਣਿਆ ਜਤੁ ਰੂਪ ਪਾਹਾਰਾ]ਭੱਠੀ ਅਤੇ ਧੀਰਜੁ ਰੂਪ ਸੁਨਿਆਰਾ (ਹੋਵੇ) ਅਰਥਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗੁਣ ‘ਜਤੁ ਹੋਵੇ। ‘ਜਤੁ' ਦਾ ਅਰਥ ਆਪਨੇ ਇੰਦੂ ਕਾਬੂ ਰਖਨੇ। ਇਕ ਆਦਮੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਦਾ, ਪਰ ਮਨ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਤੀ —ਨਹੀਂ ਕਹਾ ਸਕਦਾ। ਦੂਜਾ ਗੁਣ ਹੋਵੇ ‘ਧੀਰਜ’। ‘ਧੀਰਜ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ-ਦੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਘਾਬਰੇ ਨਾਂ, ਅਤੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫੁ ਨਾਂ ਜਾਏ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿਤ ਰਹੇ। ਅਹਰਣਿ ਮਤਿ ਵੇਦੁ ਹਥੀਆਰੁ॥ ਬੁਧੀ ਅਹਿਰਨ (ਹੋਵੋ, ਅਤੇ) [ਵੇਦ] ਗਿਆਨ [ਹਥੀਆ ਹਥੌੜਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਅਹਿਰਨ ਅਚੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਬੁੱਧਿ ਅਚੱਲ ਹੋਵੇ, ਚੰਚਲਤਾ ਨਾਂ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਅਹਿਰਨ ਹਥੌੜੇ ਖਾਂਦੀ ਹੋਈ ਭੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਭਾਵੇਂ, ਕਿੰਨੇ ਕਸ਼ਟ ਪੈਣ ਪਰ ਬੁਧੀ ਹਮੇਝ ਹੀ ਸਥਿਰ ਰਹੇ। ਫਿਰ ‘ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਣ ਵਾਸਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਹੋਣ
ਪੰਨਾ:ਪੋਥੀ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਟੀਕ.pdf/79
ਦਿੱਖ