ਪੰਨਾ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ - ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ.pdf/107

ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ


ਜਿਹੜਾ ਲੰਬੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਪਾਵੇ
ਉਹ ਗੱਡੀ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਨਾ
ਜਿਹੜੀ ਬੀਕਾਨੇਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ
ਏਸ ਪਟੋਲੇ ਦੀ -
ਸੋਲੀ ਨਾਗ ਵਲੁ ਖਾਵੇ

ਸਾਰੇ ਗੱਭਰੂ ਆਪਣੇ ਅਰਮਾਨ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ :

ਸੁਣ ਨੀ ਕੁੜੀਏ ਮਛਲੀ ਵਾਲੀਏ
ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਦਾ ਸਾਕ ਲਿਆਵਾਂ
ਤੇਨੂੰ ਬਣਾਵਾਂ ਸਾਲੀ
ਫੇਰ ਆਪਾਂ ਚੜ੍ਹ ਚੱਲੀਏ
ਮੇਰੀ ਬੋਤੀ ਝਾਂਜਰਾਂ ਵਾਲੀ
ਬੋਤੀ ਮੇਰੀ ਐਂ ਚੱਲਦੀ
ਜਿਵੇਂ ਚਲਦੀ ਡਾਕ ਸਵਾਰੀ
ਬੋਤੀ ਨੇ ਛਾਲ ਚੱਕ ਲੀ
ਜੁੱਤੀ ਡਿੱਗ ਪੀ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲੀ
ਡਿੱਗਦੀ ਨੂੰ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਦੇ
ਪਿੰਡ ਚਲ ਕੇ ਸਮਾਦੂੰ ਚਾਲੀ
ਲਹਿੰਗੇ ਤੇਰੇ ਨੂੰ -
ਲੌਣ ਲਵਾ ਦੂ ਕਾਲੀ

ਨਵੀਆਂ ਸਾਝਾਂ ਪਾ ਕੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਹੋਰ ਪੀਡੀਆਂ ਕਰਕੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਮੇਲਾ ਵਿਛੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਬੋਤੀਆਂ ਲਈ ਝਾਂਜਰਾਂ, ਉਨਾਂ ਲਈ ਮੁਹਾਰਾਂ, ਬਲਦਾਂ ਲਈ ਘੁੰਗਰੂ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਮਹਿਰਮਾਂ ਲਈ ਗਾਨੀਆਂ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਮੇਲੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵਹੀਰਾਂ ਘੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਧਰੇ ਲੱਡੂ ਖ਼ਰੀਰਦੇ ਹੋਏ ਖ਼ਚਰੇ ਗੱਭਰੂ ਹਲਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਟਕੋਰ ਵੀ ਲਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ :

ਲਾਲਾ ਲੱਡੂ ਘੱਟ ਨਾ ਦਈਂ
ਤੇਰੀਓ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੇਣੇ

ਮਸ਼ੀਨੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਕਾਫੀ ਪਿਆ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ , ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਢੇਰ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਬਦਲ ਗਏ ਹਨ। ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਲਿਆਂ ਮੁਸਾਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਰੌਣਕਾਂ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹਿਲੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੇ।ਮੇਲੇ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਡਾ ਵੱਡਮੁੱਲਾ ਵਿਰਸਾ ਹਨ।ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਏਕਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।

101/ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਆਰਸੀ