7.ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਯਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂਸਤਾ
ਸੰਪੰਨ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ
ਕਰਦੇ ਹਨ।
(1) ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨੂੰਨ (ਸੰਧੀਆਂ ਆਦਿ)
(2) ਅੰਤਰਨਿਹਿਤ ਕਾਨੂੰਨ (ਪਰੰਪਰਾਗਤ)
ਅੱਗੋਂ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ
(ੳ) ਆਮ ਕਾਨੂੰਨ (ਸਾਰਿਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿਚ)
(ਅ) ਖਾਸ ਕਾਨੂੰਨ (ਦੋ ਜਾਂ ਅਧਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ)
8.ਨਾਗਰਿਕ ਕਾਨੂੰਨ: ਰਾਜ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਜੋ ਨਿਆਂਇਕ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ
ਪ੍ਰਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਨਾ 110
ਸਜਾ: ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੁਰਮ: ਅਸੀਂ ਵਿਧੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਇਸ ਸੋਚ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਭਲੇ ਹੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਸਖਤ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਜੋ ਅਜਿਹੀ ਮੁਜ਼ਰਮਾਨਾ ਸਾਜਿਸ਼ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਿਸ ਸਾਜਿਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਚਾੜਿਆ ਗਿਆ, ਫੇਰ ਵੀ ਰਾਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੱਡੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦੇ ਸਿਲਸਿਲੇ ਵਿਚ ਇਸ ਨਿਯਮ ਦਾ ਇਕ ਅਪਵਾਦ ਜਰੂਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜੁਰਮਾਂ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਸ ਵਿਚ ਮੁਜਰਿਮ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਜਾ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ ਸਾਫ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਕਾਤਲ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੇ ਮਗਰੋਂ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਧੇਰੇ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਰਾਜ ਵਿਦਰੋਹੀ ਜੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਖਤਾ ਪਲਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ (ਭਾਵ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ-ਅਨੁਵਾਦਕ) ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਖਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
(11 ਐਲ.ਸੀ.ਸੀ. ਜੱਜਮੈਂਟ, 1906, ਪੰਨਾ 120)
ਪੰਨਾ 111
ਸਜ਼ਾ: ਸੁਪਨਾ ਜੋ ਮੌਤ ਦੰਡ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ: ਜਦੋਂ ਮਾਰਸੇਜ ਨੇ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਡਾਇਨੋਸੀਅਸ79 ਦਾ ਗਲਾ ਕਟ ਦਿਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਸ਼ਾਸ਼ਕ ਨੇ
89
