ਪੰਨਾ:Alochana Magazine April 1960.pdf/44

ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ


... .. ‘ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵ ਕ੍ਰਿਤੀ ਚਿਣ ਕਾਵਿ ਸ਼ੈਲੀ ਬਿਆਨ ਢੰਗ ਜਾਂ ਕਥਨ ਢੰਗ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ੈਲੀ, ਹੈ । ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਸਾਹਿੱਤ · ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। “ਗਾਲਿਬ ਕਾ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਬਿਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਮੌਲਿਕ, ' ਸੁਤੰਤ ਤੇ ਅੱਡਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਕੋ ਵਿਸ਼ਯ ਵਸਤੂ ਦਾ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਵ ਦਾ ਬਿਆਨ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਾਹਿੱਤਕਾਰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ੈਲੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ | ਨਿਚਲੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਉਤਾਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਨਕਲ ਵਿਚ ਅਕਲ ਘੁਸੇੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਕਮਾਲ ਕਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਕ ਕੁਦਰਤੀ-ਸੁਭਾਵਿਕ ਦੂਸਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਨਵੀਂ ਕਾਢ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਣ ਨਾਲ । ਇਹ ਦੋਨੋਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ · ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਘਟੀਆ ਤੋਂ ਘਟੀਆ ਵੀ । ਉਪਰ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦੋਨਾਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸ਼ੈਲੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪੁੰਗਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ ਉਪਜਾਊ . ਧਰਤ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਬਨਸਪਤੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਜੱਥਾ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਦਿਲ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਨੇੜ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ ਜੋ ਮਨੋ-ਵਿਗਿਆਨ ਪੱਖੋਂ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ । ਲੋਕ ਗੀਤ ਇਸ ਦੇ ਨਿੱਗਰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ । ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕੁਦਰਤੀ ਜੰਮੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਸੱਭੇ ਪੂਰਨ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਕਣਕਾਂ ਵਿਚ ਕਾਂਗਿਆਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਾਲ ਲਗਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵੀ ਜਨ" ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਇਹੋ ਗਲ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਦੀ ਹੈ । | ਦੂਸਰੀ ਪੂਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਪੁੰਗਰਦੀ । ਇਸ ਤੋਂ ਉਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕਲਾਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਘੜਦਾ, ਬਣਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਿਰਜਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਸ਼ੈਲੀ ਉਸ ਦੇ ਯਤਨ ਦਾ ਫਲ ਹੈ । ” for 82