ਪੰਨਾ:Alochana Magazine November 1958.pdf/37

ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ


ਵਾਹ ਕਲਾਮ ਨਸੀਬ” ਸਸੀ ਦਾ, ਨਾਉਂ ਲਿਆਂ ਦਿਲ ਡਰਦਾ। ਤਖਤੋਂ ਚਾਇ ਸੁਟੇ ਸੁਲਤਾਨਾਂ, ਖੈਰ ਮੰਗਣ ਦਰ ਦਰ ਦਾ । ਬੈਲ ਗਰੀਬ ਨਾਕਾਬਲ ਕਿਹਾ, ਚਾਇ ਜ਼ਿਮੀਂ ਸਿਰ ਧਰਦਾ। ਹਾਸ਼ਮ ਜਾਇ ਨਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਚਾਹੇ ਸੋ ਕਰਦਾ -੬ ਉਪਰੋਕਤ ਬੰਦ ਵਿਚ ਦੁਨਿਆਵੀ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਕਰਤਾ ‘ਭਾਗ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਬ ਦੇ ਨਾਂ ਵਿਚ ਗਲੇਫਿਆ ਗਇਆ ਹੈ । ਹਾਸ਼ਮ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼, ਹਰ ਘਟਨਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਯੋਜਿਤ ਹੈ । ਉਸ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁਖ ਦੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਂ ਸਮਾਜਕ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲਤਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ । ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ : ਨਸੀਬ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਚਹਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਨਸੀਬ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਰਹਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ : ਹਾਸ਼ਮ ਵੇਖ ਨਸੀਬ ਸੱਸੀ ਦਾ, ਕੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕਰੇਂਦਾ ?? (੯੨) ਹਾਸ਼ਮ ਭਵਿਖ-ਬਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਖਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਵਿਖ-ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹੋਣ : ਦੇਖ ਕਿਤਾਬ ਨਜ਼ਮ ਨਜੂਮੀ, ਹੋਇ ਰਹੇ ਚੁਪ ਸਾਰੇ । ਜ਼ਾਲਮ ਹੁਕਮ, ਸਹਿਮ ਸੁਲਤਾਨਾਂ, ਕੌਣ ਕੋਈ ਦਮ ਮਾਰੇ । ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਸੱਚ ਆਖਣ ਔਖਾ, ਹੋਏ ਲਚਾਰ ਵਿਚਾਰੇ । ਹਾਸ਼ਮ ਬਖ਼ਤ-ਬਖ਼ੀਲ ਸੱਬੀ ਦੇ, ਕੌਣ ਜਿਤੋ ਕੌਣ ਹਾਰੇ ॥ (੪੮) ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਸੀ ਦਾ ਭਵਿਖ ਇਨਾਂ ਨਜੂਮੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਸ ਦਿਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਸ਼ਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਲਇਆਉਣੀ ਸੀ : ਸਿਰ ਧਰ ‘ਖੇਜ’ ਉਤੇ ਗਸ਼ ਆਈ, ਮੌਤ ਸੱਸੀ ਦੀ ਆਈ । ਖੁਸ਼ ਰਹੂ ਯਾਰ ਅਸਾਂ ਭੁੱਧ ਕਾਰਣ, ਥਲ ਵਿਚ ਜਾਨ ਗਵਾਈ । -੧੧੩ | ਸ਼ਾਇਦ ਹਾਸ਼ਮ ਨੂੰ ਲਟਕਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨੇ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੱਸੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਅਗੇਤਰੇ ਹੀ ਦੇ

  • In Islam, fate is an obsolute power known as Kismet or Nasib which is conceived as inexorable and transcending all physical laws of the universe.

(Encyclopaedia Britannica pp. 10-110) ੩੫