ਪੰਨਾ:Alochana Magazine October 1957 (Punjabi Conference Issue).pdf/68

ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ


(ਮੁਹੀਉੱਦੀਨ) ਕੀ ਆਪਸ ਮੇਂ ਮੁਹੱਬਤ ਹੋ ਗਈ ਔਰ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਏਕ ਦੂਸਰੇ ਕੇ ਲੀਏ ਜਾਨ ਦੇ ਦੀ । ਯਹ ਵਾਕਿਆ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੂਆ ਔਰ ਕਈ ਸ਼ਾਇਰੋਂ ਨੇ ਫ਼ਸਾਨੇ ਕੇ ਪੈਰਾਏ ਮੇਂ ਉਸ ਕੋ ਬਿਆਨ ਕੀਆ ॥ ਉਸ ਕੀ ਤਾਰੀਖ਼ੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਕਾ ਜ਼ਿਕਰ ਤੁਜ਼ਕਿ-ਆਸਫ਼ੀਆ ਸਫ਼ਾ ੧੫੨ ਮੈਂ ਕਿਯਾ ਗਇਆ ਹੈ । ** ਚੰਦਰ ਬਦਨ ਦੱਖਣੀ ਵਿੱਚ :- ਚੰਦਰ ਬਦਨ ਦਾ ਕਿੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਕ ਸ਼ਖ਼ਸ ਮਕੀਮੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਵਿਚ ਨਜ਼ਮ ਕੀਤਾ | ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਨ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ, ਪਰ ਅੰਦਰਲੀ ਸਾਖੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿੱਸਾ ੧੦੩੫ ਹਿਜਰੀ-੧੦੪੯ ਹਿਜਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਜ਼ਮ ਕੀਤਾ ਗਇਆ ਸੀ । ਮੁਕੀਮ ਦੇ ਚੰਦਰ ਬਦਨ ਦੇ ੩੨੫ ਬੈਤ ਹਨ । ਯੂਰਪ ਵਿਚ ਇਸ ਮਸਨਵੀ ਦੇ ਦੋ ਨੁਸਖੇ ਹਨ : (ਉ) ਪਹਿਲਾ: ਇੰਡੀਆ ਆਫ਼ਸ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨੰਬਰ ਬਲੂਮ ਹਾਰਟ ਕੈਟਾਲਾਗ ਵਿਚ ੧੦੦ ਹੈ, ਵਰਕੇ ੪੭ ; ਸਾਈਜ਼ 8{"x6" ; ਸਤਰਾਂ ੧੧-੧੩ ਖੱਤ ਨਸਤਾਲੀਕ ਹੈ । (ਅ) ਦੂਜਾ : ਐਡਨਬਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਲਾ ਜਿਸ ਦਾ ਨੰਬਰ ੩੭੮, ਵਰਕੇ ੧੬, ਸਾਈਜ਼ 6" x5", ਸਤਰਾਂ ੧੦ ਪੰਨੇ ਤੀ, ਖੱਤ | ਨਸਤਾਲੀਕ ਹੈ । ਇੰਡੀਆ ਆਫ਼ਸ ਵਾਲੀ ਕੈਟਾਲਾਗ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਲੂਮ ਹਾਰਟ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਉਂ ਲਿਖਦਾ ਹੈ : ਇਕ ਦਖਣੀ ਮਸਨਵੀ ਜੋ ਮਹੀਆਰ ਤੇ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦੀ ਚੰਦਰ ਬਦਨ ਦੀ ਪੇਮ-ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕਰਤਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਹੈ । ਕਰਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ। ਸਿਰਫ਼ ਗੱਵਾਸੀ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਖੱਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਡੀ. ਟਾਸੀ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਚੰਦੂ ਲਾਲ ਦੇ ਕੁਤਬਖ਼ਾਨੇ ਵਿਚ ਇਸ ਦੇ ਇਕ ਨੁਸਖੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਸੀ ਹੈ । ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਨੁਸਖ਼ਾ ਵਾਸੀ ਕੋਲ ਵੀ ਸੀ । ਇਕ ਹੋਰ ਨੁਸਖ਼ਾ ਕੁਤਬ-ਖ਼ਾ ਤਪਖਾਨਾ ਲਖਨਊ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਕਰਤਾ ਮੁਹੰਮਦ ਮੁਕੀਮ ਸੀ ।”

    • ਤਜ਼ਕਰਾਇ ਉਰਦੂ ਮਖ਼ਤੂਤਾਤ ਜਿਲਦ ਪਹਿਲੀ ਪੰਨਾ ੩੭

[੫੭