ਪੰਨਾ:ਲਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਕੋਸ਼.pdf/170

ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਤੋਂ
Jump to navigation Jump to search
ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਦੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ

ਲਹਿੰਦੀ ਪੰਜਾਬੀ 'ਸ਼ਬਦ-ਕੋਸ਼'

ਮਜ਼ਾਜੀ: ਸੰਸਾਰਕ
ਇਸ਼ਕ ਹਕੀਕੀ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਲੇਖੇ, ਮਜ਼ਾਜੀ ਤਾਂ ਛਿਨ ਭੰਗਰ ਹੇ।
(ਇਲਾਹੀ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ, ਸੰਸਾਰੀ ਤਾਂ ਥੋੜ ਚਿਰਾ ਹੈ)
ਮਜ਼ਾਰ: ਕਬਰ
ਫਕੀਰ ਪੂਰੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਸ ਮਜ਼ਾਰ ਤੇ ਜ਼ਿਆਰਤ ਕਰ।
(ਫਕੀਰ ਪੂਰੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਕਬਰ ਤੇ ਹੋ ਕੇ ਜਾ)
ਮਜਾਲ: ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣੀ
ਮੈਂਡੀ ਮਜਾਲ ਹੇ, ਵੱਤ ਕਡਹੀਂ ਗਾਲ੍ਹ ਨਾ ਕਢੇਗੀ।
(ਮੈਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਮੁੜ ਕਦੇ ਗਾਲ੍ਹ ਨਾ ਕਢੂ)
ਮਜੂਰ: ਮਜ਼ਦੂਰ
ਕੰਮ ਬਹੂੰ ਵਡਾ ਹੇ, ਕੇਈ ਮਜੂਰ ਲਾਵਣੇ ਪੋਸਣ।
ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਵਡਾ ਹੈ, ਕਈ ਮਜ਼ਦੂਰ ਲਾਣੇ ਪੈਣਗੇ)
ਮਜੀਠ: ਪੱਕਾ ਲਾਲ
ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਰੰਗਤ ਮਜੀਠੀ ਹੋਵੇ।
(ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਦੀ ਲਗਨ ਦਾ ਰੰਗ ਪੱਕਾ ਲਾਲ ਹੁੰਦੈ)
ਮਜਾਉਰ/ਮਜੌਰ: ਮਕਬਰੇ ਦਾ ਸੇਵਾਦਾਰ
ਤਾਜ ਮਹੱਲ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੂੰ ਦਰਜਨਾਂ ਮਜਾਉਰ/ਮਜੌਰ ਹਿਨ।
(ਤਾਜ ਮਹੱਲ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਦਰਜਨਾਂ ਸੇਵਾਦਾਰ ਨੇ)
ਮਝ/ਮੱਝਲਾ/ਡੱਲਾ: ਚਾਦਰੀ ਜਿਹੀ/ਤੇੜ
ਮੱਝਲਾ/ਡੱਲਾ ਸਵਾਣੀਆਂ ਮਝ ਬੰਨ੍ਹਦੀਆਂ ਹਿਨ।
(ਚਾਦਰੀ ਜਿਹੀ ਨੂੰ ਸੁਆਣੀਆਂ ਤੇੜ ਬੰਨਦੀਆਂ ਸਨ)
ਮੰਝ ਵਿਚਕਾਰ
ਬੇੜੀ ਤਿੜਕੀ ਹੋਈ ਹਾਈ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਮੰਝ ਬੁਡ ਗਈ।
(ਬੇੜੀ ਤੇੜ ਖਾਧੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦਰਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਡੁੱਬ ਗਈ)
ਮਟਕੇ: ਤੌੜੇ
ਮਟਕਿਆਂ ਕੂੰ ਭੰਨਣੇ ਦੇ ਕੌਤਕ, ਬਾਲ-ਅਵਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹਿਨ।
(ਤੌੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀ ਚੌੜ, ਮਹਾਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਲ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ)
ਮੱਠਾ ਰਹਿਤਾ/ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਮੱਠੀ ਟੋਰ: ਧੀਮੀ ਚਾਲ
ਮੱਠਾ ਬਹੂੰ ਸਵਾਦ ਹਾਈ, ਫੇਰ ਖਾਧਮ, ਮੱਠਾ ਮੱਠਾ ਟੁਰਸਾਂ।
(ਰਹਿਤਾ ਬਹੁਤ ਸੁਆਦ ਸੀ, ਮੈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾ ਲਿਐ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤੁਰੂੰਗਾ)
ਮਠੂੰਆਂ: ਠੂੰਆਂ
ਮਠੂੰਏਂ ਕੀ ਹੱਥ ਨਾ ਲਾ, ਲੜ ਵੈਸੀ, ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਹੇ।
(ਠੂੰਏਂ ਨੂੰ ਹਥ ਨਾ ਲਾ, ਲੜ ਜਾਉ, ਜ਼ਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ)
ਮੰਡ: ਘੁੱਟ/ਦਬਾ
ਟੁਰ ਟੁਰ ਥਕਾ ਪਿਆਂ, ਪੰਧ ਢੇਰ ਹਾਈ, ਕਤਰਾ ਲੱਤਾਂ ਮੰਡ।
(ਤੁਰ ਤੁਰ ਥਕ ਗਿਆਂ, ਵਾਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ, ਜ਼ਰਾ ਤਾ ਘੁੱਟ)

(166)