( ੧੦੮ )
________________
ਚਿਤ ਵਿੱਚ ਸੁਰਜ ਭਗਵਾਨ ਭੀ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚਾਲਕਿਆਂ ਅਰਥਾਤ ਅਸਤ ਹੋਗਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਹੋਰ ਭੀ ਸਤਾਉਨ ਲੱਗ ਤਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਿਠਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਮਖ਼ਮਲ ਰੂਪੀ ਨਰਮ ਨਰਮ ਸਾਵੇ ਘਾਹ ਤੇ ਅਪਨੀਆਂ ਅਪਨੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਦੇ ਸਰਹਾਨੇ ਬਨਾਕੇ ਲੇਟ ਗਏ ਨੀਦ ਤਾਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕੋਹ ਦੂਰ ਰਹੀ ਪਰ ਪਾਸੇ ਮਾਰਦਿਆਂ ਮਾਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਹੋਇਆਂ ਅਤੇ ਠੰਡੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰਾਤ ਬਿਤੀਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਵੇਰਸਾਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਪਵਨ ਦਿਸ਼ਾ ਪਾਨੀ ਹੋਨ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਖਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ ॥
ਪਵਨ ਅਜੇ ਅਪਨੇ ਬੁੱਝ ਹੋਏ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਿਰਸੱਟੈ ਜਾ ਹੀ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਕੁਝ ਜੀ ਵਿੱਚ ਅਜੇਹਾ ਖਿਆਲ ਆਯਾ ਤਾਂ ਓਥ ਹੀ ਖੜਕੇ ਸੋਚਨ ਲੱਗ ਗਿਆ ਅਰ ਹੁਨ ਦੇਖੋ ਡਾਡਾ ਹਰਾਨ ਹੋਕੇ ਇਧਰ ਓਧਰ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ॥
ਪਠਕ ਗਣ ! ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀ ਓਹੋ ਸੁਪਨਾ ਚੇਤੇ ਆਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਰੋਨ ਕੁਰਲਾਉਨ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਬਿਪਤਾ ਦੀ ਕਹਾਨੀ ਯਾਦ ਆਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੈ ਸੋ ਕਦੇ ਤਾਂ ਰੋ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਦੇ ਚੁਪ ਚੁਪੀਤਾ ਏਧਰ ਓਧਰ ਤਕਦਾ ੨ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਙ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਪੰਜ ਸਤ ਕੋਹ ਇਸ ਤਰਾਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਇਕ ਨਦੀ ਆਗਈ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਖਲੋ ਕੇ ਪਿਛਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗਾ ਓਹੋ ! ਬੜੀ ਦੂਰ ਆਗਿਆ ਹਾਂ ਏਹ ਕਹਕੇ ਦਿਸ਼ਾਪਾਨੀ ਹੋਕੇ ਤੇ ਨਹਾ ਧੋਕੇ ਸੰਧਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਰ ਓਥੋਂ ਵੇਹਲਾ ਹੋਕੇ ਪਿਛਾਂ ਮੁੜਿਆ ਤਾਂ ਰਾਹ ਭੂਲ ਗਿਆ, ਕਉ ਜੋ ਆਂਉਂਦੀ ਵਾਰੀ ਅਜੇਹੇ ਧਿਆਂਨ ਅਰ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਰਾਹ ਦੀ ਜ਼ਰਾ ਭੀ ਪਛਾਨ ਨ ਰਹੀ ਜਦ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਜ਼ਰ ਗਿਆ ਅਰ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਦਾ ਕੁਝ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰਦਿਆਂ ੨ ਸੰਧਿਆਂ ਪੈ ਗਈ ਤੇ ਲਤਾਂ ਥੱਕ ਗਿਈਆਂ ਤੇ ਟੁਰਨੋਂ ਰਹ ਗਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭੀ ਵੇਂਹਦਿਆਂ ੨ ਥੱਕ ਗਈਆਂ, ਦਿਲ ਘਬਰਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library